Ticari sözleşmeler genellikle iki tarafın da iyi niyetli olduğu bir anda imzalanır. Tam da bu nedenle metnin ayrıntıları ikinci plana düşer; önemli olan işin başlamasıdır. Ancak bir sözleşme, ilişki iyi giderken hiç açılmaz. Açıldığı gün, taraflardan en az biri sorun yaşıyordur. İyi bir sözleşmenin ölçütü, imza anında ne kadar hızlı hazırlandığı değil, o zor günde ne kadar net cevap verdiğidir.
Belirsiz tanımlar, en pahalı satırlardır
Uyuşmazlıkların önemli bir bölümü hukuki bir boşluktan değil, tarafların aynı kelimeyi farklı anlamasından doğar. Teslim tamamlandı ne demektir: mal depoya girdiğinde mi, kabul tutanağı imzalandığında mı? Gecikme hangi andan itibaren sayılır? Bir işin tamamlanmış sayılması hangi somut koşula bağlıdır?
Bu tanımlar imza aşamasında fazla ayrıntı gibi görünür. Sorun çıktığında ise dosyanın tamamı bu birkaç cümlenin üzerine kurulur. Metni okurken sorulacak en yararlı soru şudur: bu cümleyi bize husumeti olan biri okusa, kendi lehine nasıl yorumlardı?
Uyuşmazlık maddesi imzadan sonra düzeltilemez
Hangi hukukun uygulanacağı, uyuşmazlığın hangi mahkemede veya tahkimde görüleceği ve tebligatın hangi adrese yapılacağı, sözleşmenin en az okunan ama sonuç üzerinde en belirleyici maddeleridir. Sınır ötesi işlerde bu maddeler, davanın kazanılıp kazanılmamasından önce, davanın pratikte açılabilir olup olmadığını belirler.
Sözleşmenin gücü, yazıldığı gün değil; ona ihtiyaç duyduğunuz gün ölçülür.
İmzadan önce üzerinden geçilmesi gereken başlıklar
- Tarafların ticari unvanları, yetkili imza durumu ve temsil yetkisinin dayanağı
- Ödeme koşulları: vade, para birimi, kur farkı ve gecikme faizinin işleyişi
- Fesih ve cayma: hangi hâlde, ne kadar önce bildirimle, hangi sonuçla
- Gizlilik, rekabet yasağı ve fikri mülkiyetin kime ait olduğu
- Mücbir sebebin kapsamı ve bu hâlde tarafların yükümlülüklerinin ne olacağı
Bu başlıkların her biri ayrı ayrı standart görünür; birlikte okunduğunda ise sözleşmenin gerçek risk dağılımı ortaya çıkar.
Sözleşme hazırlığı, güvensizliğin değil profesyonelliğin göstergesidir. Tarafların beklentilerini imza öncesinde netleştirmek, ilişkiyi zayıflatmaz; aksine üzerine iş kurulabilecek sağlam bir zemin oluşturur. SAFARI CONSULTING olarak ticari sözleşmeleri bu gözle inceliyor, riskin nerede biriktiğini imzadan önce görünür kılıyoruz.